Strategic Planning

2012 › 2013

Metropolitaan Kustlandschap 2100 Vlaamse Kust

Verkennende en methodologische analyse van de Belgische Kust


Une analyse exploratoire et méthodologique de la côte belge


In het kader van de zoektocht naar een nieuwe aanpak voor regionale planning in Vlaanderen waarbij ruimtelijke synergieën en ontwerpend onderzoek een centrale rol krijgen, heeft het Team Vlaams Bouwmeester in samenwerking met Ruimte Vlaanderen en MOW een aantal strategische onderzoeksgebieden aangeduid. Eén van die gebieden is de Vlaamse kustvlakte, waarvoor ontwerpmatige visies voor 2100 geformuleerd zullen worden. BUUR en Alterra werden gevraagd om dit ontwerpend onderzoek voor te bereiden d.m.v. een uitgebreide analyse van het gebied.

Voor deze analyse werd vertrokken van een uitgebreid historisch onderzoek, dat terugging tot de prehistorie en waarbij zowel de evolutie van het fysieke systeem als het menselijke ingrijpen daarop en de samenleving errond beschreven en in kaart gebracht werden. Het historische luik werd aangevuld met typerende, frappante of fascinerende verhalen die de geschiedenis van het kustgebied gekleurd hebben. Uit de historische analyse werden tendensen afgeleid die de geschiedenis van het gebied hebben getypeerd en tot op de dag van vandaag doorwerken: deze tendensen bepalen het karakteristieke gezicht dat de kustregio in België ook vandaag heeft. Met deze tendensen in het achterhoofd werden vervolgens negen ruimtelijke systemen in het huidige kustlandschap gedefinieerd, onderzocht en in kaart gebracht: fysieke ondergrond, ecologie, water, verkeersnetwerken, energie, economie, wonen, landbouw en toerisme. Daarbij werd zowel het ruimtebeslag als de werking van de systemen bekeken. Synergieën en conflicten tussen systemen onderling of het overschrijven van de draagkracht van een systeem hebben in het kustlandschap geleid tot knelpunten en kansen, die op hun beurt in kaart gebracht werden. Tenslotte werd de situatie van de Vlaamse kustvlakte vergeleken met die van vier andere Europese kustgebieden in een beknopte benchmarkt. Hier werd gekeken naar Nederland, Engeland, Duitsland en Italië.

Het onderzoek leidde uiteindelijk tot tien paradoxen die het ontwerpend onderzoek dat in een volgende fase zal uitgevoerd worden, kunnen uitdagen of inspireren.

 

PROJECTCODE: KAM
LOCATIE: Belgische Kust
PERIODE: 2012 > 2013
OPDRACHTGEVER: Team Vlaams Bouwmeester – Ruimte Vlaanderen – MOW
PROJECTTEAM: BUUR – Alterra
STATUS: opdracht volbracht

Afin de trouver une nouvelle approche pour la planification régionale en Flandre axée sur les synergies spatiales et l’étude prospectrice, l’équipe du ‘Vlaamse Bouwmeester’ en association avec ‘Ruimte Vlaanderen’ et ‘MOW’ a identifié un certain nombre de zones stratégiques. Parmi celles-ci figure notamment la plaine côtière flamande pour laquelle seront formulées des visions conceptuelles à l’horizon de 2100. BUUR et Alterra ont été chargés de préparer l’étude prospectrice à travers une analyse approfondie de la zone.

L’analyse est basée sur une vaste étude historique qui remonte jusqu’à la préhistoire. Elle décrit l’évolution des systèmes physiques et les impacts des activités humaines sur ceux-ci, ainsi que la société qui s’est construite autour. Ce volet historique a été complété d’histoires typiques, marquantes ou fascinantes qui ont modelées l’histoire du littoral. L’analyse historique a révélé des tendances qui ont façonné la zone et dont les effets sont toujours visibles à travers l’image caractéristique du littoral belge. Ces tendances ont également permis de définir, étudier et identifier neuf systèmes spatiaux présents dans le paysage côtier actuel: sol, écologie, eau, réseaux de transport, énergie, économie, logement, agriculture et tourisme. L’étude porte autant sur l’emprise spatiale que sur le fonctionnement des systèmes détectés. Les synergies et les conflits entre les systèmes ou la transgression des limites d’un système déterminé ont généré des points noirs et des opportunités qui ont été identifiés. Enfin, un ‘benchmark’ concis permet de comparer la situation de la plaine côtière flamande à celle de quatre autres zones littorales européennes situées en Hollande, Angleterre, Allemagne et Italie.

L’étude a résulté dans dix paradoxes qui vont inspirer ou mettre au défi l’étude prospectrice qui sera réalisée dans une phase ultérieure.

 

CODE DU PROJET: KAM
LOCALISATION: Côte belge
PERIODE: 2012 > 2013
MAÎTRE D’OUVRAGE: Team Vlaams Bouwmeester – Ruimte Vlaanderen – MOW
ÉQUIPE: BUUR – Alterra
STATUT: mission accomplie

8 images
Related.